Znajści
Ałharytmičny łacinski varyjant
21.02.2023 / 21:5661RusŁacBieł

Padarunak «NN» da Dnia rodnaj movy: ad siońnia vy možacie čytać nas łacinkaj

My stvaryli viersiju «Našaj Nivy» łacinkaj: ad siońnia kožny z vas zmoža vybirać, čytać «Našu Nivu» kirylicaj ci łacinicaj. Tak było da 1912 hoda, tak budzie paśla 2023-ha.

Jak čort kryža, tak čarnasociency bajacca biełaruskaj kultury i asabliva biełaruskaj łacinki. Na siońnia tema pierachodu na łacinku niesvoječasovaja: nie toje hałoŭnaje. Ale biełarusam važna zachavać i hetuju častku našaj tradycyi i pieradać jaje nastupnym pakaleńniam. Voś čamu my stvaryli viersiju «Našaj Nivy» łacinkaj: ad siońnia kožny z vas zmoža vybirać, čytać «Našu Nivu» kirylicaj ci łacinicaj.

Tak było da 1912 hoda, paśla ź finansavych i praktyčnych mierkavańniaŭ pierajšli na adziny, kiryličny varyjant. Ale siońniašnija internet-technałohii dazvalajuć lohka i tanna zrabić advarotnaje. 

Knopka pieraklučeńnia na łacinku znachodzicca kala błoka z apytańniami, i ŭ desktopavaj, i ŭ mabilnaj viersijaj.

Łacinka razam z kirylicaj i arabicaj — tradycyjnyja biełaruskija pravapisy. Biełarusy aktyŭna vykarystoŭvali łacinku z XVII stahodździa. Joju pisali Janka Kupała, Vincent Dunin-Marcinkievič, Francišak Bahuševič.

Na joj vydavałasia «Mužyckaja praŭda» Kastusia Kalinoŭskaha, a taksama niejki čas «Naša Dola» i «Naša Niva». Za čatyry stahodździ svajho isnavańnia jana mieła niekalki varyjantaŭ. Apošni ź ich, aficyjny, užyvaŭsia na haradskich pakazalnikach dy schiemach minskaha mietro. Hety varyjant łacinki byŭ pryniaty ŭ 2009 hodzie biełaruskaj Akademijaj navuk dy zaćvierdžany AAN.

Łacinka «Našaj Nivy» aryjentujecca na kłasičny jaje varyjant, jaki vykarystoŭvaŭsia ŭ XX stahodździ. Teksty pieravodziacca na łacinku z dapamohaj ałharytmu aŭtamatyčnaha pieravodu, raspracavanaha na asnovie korpusa sučasnaj biełaruskaj movy. Vializnaja padziaka biełarusam-prahramistam.

Prablemnaje miesca — pieradača ŭłasnych imion. Na pravilnaj biełaruskaj łacincy jany majuć zastavacca niaźmiennymi, jak u movie-aryhinale: Shakespeare, Zelensky, Biden. Ale aŭtamatyčny łacinizatar pieradaje ich u adpaviednaści ź ich hučańniem: Šekśpir. Zialenski, Bajden. Ale, spadziavajusia, vy nam darujecie hetuju niepaźbiežnaść: my nie ŭ siłach sami zrabić vializnuju bazu imion, hetaja zadača pad siłu tolki vialikaj instytucyi, funkcyjanalny łacinizatar u svabodnaj Biełarusi budzie adnoj z zadač Akademii navuk.

Kali vy prahramist, ci movaznaviec, ci prosta entuzijast, i chočacie ŭdzielničać va ŭdaskanaleńni łacinizatara «NN», pišycie redaktaru «Našaj Nivy» ŭ TH, na [email protected] ci [email protected].

I — čytajcie. Čytajcie kirylicaj, čytajcie łacinkaj, čytajcie pa-rusku. Budziem udziačnyja za danaty praz «Patreon» na pracu «Našaj Nivy».

Ciapier na sajcie publikujucca kala 2100 artykułaŭ za miesiac, my pracujem taksama ŭ telehramie, instahramie i vyrablajem usio bolš kantentu ŭ sacsietkach. Jakasnaje i apieratyŭnaje vydańnie na biełaruskaj movie — heta toje, što my robim, kab na rodnaj movie čytali, pisali (pišycie redaktaru, pakidajcie kamienty). I pierakazvajcie, što piša «Naša Niva», tym, chto siońnia nie moža jaje čytać. 

Jak pravilna pisać biełaruskaj łacinkaj? Lohka — amal tak ža, jak i kirylicaj

Red.

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj
ananimna i kanfidencyjna?

Клас
172
Панылы сорам
1
Ха-ха
3
Ого
2
Сумна
1
Абуральна
4
0
Ignis/adkazać/
26.02.2023
Svabodna čytaju i razmaulaju na biełaruskaj i rasiejskaj movach. Łacinku nie viedaju, ale pračytaušy abzac hetaj naviny na łacinskaj movie zrazumieu, što ź ciaham času zmahu svabodna čytać, a potym i razmaulać, kali chto dapamoža z vymauleńniem.
p.s. Dobraja navina. Dziakuj NN.
0
asoba ja pa čytacielnica/adkazać/
26.02.2023
voś, NN, bačycie, jak vy čałavieka ŭzbahacili - ciapier moža kazać, što čytaje na biełaruskaj, rasiejskaj i łacinskaj movach)
0
iu/adkazać/
26.02.2023
voj. to bok - razmaŭlać. razmaŭlać na łacinskaj movie)
Pakazać usie kamientary
Kab pakinuć kamientar, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
Kab skarystacca kalendarom, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera