Znajści
Ałharytmičny łacinski varyjant
28.10.2023 / 09:206RusŁacBieł

Telehram-kanał biblijateki i muzieja imia Franciška Skaryny ŭ Łondanie pryznany «ekstremisckim». Što treba viedać pra lehiendarnuju Skarynaŭku

Adpaviednaje rašeńnie pryniataje sudom Lidskaha rajona 23 kastryčnika. «Ekstremisckim» taksama pryznany i łahatyp telehram-kanała. Biełaruskaja biblijateka i muziej imia Franciška Skaryny ŭ Łondanie — adna z najstarejšych i najbolš upłyvovych biełaruskich arhanizacyj zamiežža. Čamu hetaja placoŭka sapraŭdy ŭnikalnaja i jakija kulturnyja bahaćci ŭ joj schavanyja. «Budźma» sabrała vosiem cikavych faktaŭ, jakija treba viedać pra Skarynaŭku.

Fota: facebook.com/skaryna

1. 40 000 knih

Pieršaje i samaje hałoŭnaje: Skarynaŭka — heta najbujniejšy biełaruski knihazbor u zamiežžy. Vieličynia fondu biblijateki — bolš za 40 tysiač knih, staradrukaŭ i rukapisaŭ, a taksama bolš za 200 najmieńniaŭ padšyvak pieryjodyki. Akramia hetaha ŭ biblijatecy zachoŭvajucca dziasiatki redkich mapaŭ i navat cełyja archivy, jak asabistyja, hetak i z dakumientami arhanizacyj biełaruskaj dyjaspary. Jość navat zbor muzyčnych zapisaŭ na roznych nośbitach.

Čas stvareńnia niekatorych rukapisaŭ siahaje ŭ XV stahodździe. Daloka nie kožnuju knihu z fondu Skarynaŭki možna spatkać navat u samych bujnych biblijatekach Biełarusi, tamu hetyja ŭnikalnyja zbory biełarusaznaŭčaj i biełaruskaj emihranckaj litaratury vabiać daśledčykaŭ z usiaho śvietu. U apošnija hady materyjały biblijateki pačali aktyŭna aličboŭvacca, tak što dla tych, chto nie amatar padarožničać ci maje ciažkaści z atrymańniem vizy, usio tolki pačynajecca.

Fota: facebook.com/skaryna.

2. 1000 zamiežnych daśledčykaŭ

Ajciec Alaksandr Nadsan (1926—2015), viadomy ŭsiamu biełaruskamu śvietu ŭ jakaści apostalskaha vizitatara dla biełarusaŭ-katalikoŭ u zamiežžy, pa-za dušpastarskimi kłopatami kiravaŭ i apiekavaŭsia «Skarynaŭkaj» ad pačatku 70-ch da samaj śmierci. Jon ža sprabavaŭ vieści ŭlik zamiežnych daśledčykaŭ biełaruščyny i naličyŭ takich za 40 hadoŭ bolš za tysiaču, z usich kantynientaŭ. Siarod ich takija tytany biełarusistyki, jak Arnold Makmilin, Haj Pikarda, Viera Ryč.

Fota: youtube.com/@francisskarynabelarusianli2019

3. Śviatary-biblijafiły

Leŭ Haroška, Alaksandr Nadsan, Jan Daminik, 1970-yja hady

Śviatar-biblijatekar dla jeŭrapiejskaj tradycyi naohuł nie navina, ale «Skarynaŭka» źjaviłasia ŭ druhoj pałovie XX stahodździa, moža, tamu kolkaść duchoŭnych asobaŭ, ź jakimi jana asacyjujecca, ź niepryvyku ŭražvaje. Reč u tym, što ideja stvareńnia biblijateki jakraz i ŭźnikła ŭ troch śviataroŭ Biełaruskaj katalickaj misii z hetak zvanaj «biełaruskaj vioski» ŭ rajonie Finčli.

Knihalubstva ŭžo zhadanaha ajca Alaksandra Nadsana i jahonych paplečnikaŭ — biskupa Česłava Sipoviča (inicyjatara i zasnavalnika biblijateki) i ajca Lva Haroški (paźniej kiraŭnika Biełaruskaj siekcyi radyjo Vatykana) — daviało ich da patreby znajści pamiaškańnie dla sabranych knižak, ładna ŭparadkavać knihazbor i zrabić tak, kab schavanyja na ich staronkach viedy słužyli ludziam, a nie lažali marnym druzam. Zadača nie takaja prostaja — knihazbor adnaho tolki ajca Lva Haroški, pryviezieny im z Paryža, naličvaŭ blizu 7 tysiač knih.

Biskup Česłaŭ Sipovič

4. Niadzielnaja škołka ŭ biełaruskim kvartale

Nie spyniajučysia padrabiazna na ŭpłyvie Biełaruskaj katalickaj misii na žyćcio biełaruskaj dyjaspary druhoj pałovy XX stahodździa, prosta adznačym, što joj u svoj čas naležała ŭ kvartale ažno try budynki, u adnym ź jakich mieściłasia biełaruskaja škołka-internat. Biblijateka i muziej imia Franciška Skaryny — ciapier aŭtanomnaja arhanizacyja, ale jana adradžaje tradycyju i zaprašaje dzietak na zaniatki ŭ niadzielnaj škołcy.

5. Znakamitaja carkva ŭ krokavaj dasiažnaści

Znakamitaja Biełaruskaja carkva ŭ honar Kiryły Turaŭskaha, pieršaja draŭlanaja carkva ŭ Łondanie paśla pažaru 1666 hoda, zbudavanaja ŭ 2017 hodzie, znachodzicca ŭ niekalkich krokach ad «Skarynaŭki». Možna zajści i ŭźnieści chvału za atrymanyja viedy paśla naviedvańnia biblijateki, albo paprasić mocy na ich zasvajeńnie pa darozie ŭ čytalnuju zalu. A možna i prosta palubavacca jaskravym prykładam sučasnaha sakralnaha budaŭnictva za aŭtarstvam zachoplenaha biełaruskaj kulturaj architektara So Czyŭaja, uhanaravanaha šmatlikimi premijami. Najlepiej rabić heta ciomnačy.

6. Turemnyja roby Łarysy Hienijuš i Natalli Chierše

Pakolki biblijateka navat pavodle poŭnaj svajoj nazvy jašče i muziej, to jana, jak i naležyć, maje davoli strakatuju ekspazicyju. Biełarusy, emihrujučy z SSSR, brali z saboj, akramia knih, jašče i inšyja darahija dla siabie rečy: ikony, ručniki, damatkanuju tkaninu, vyšyvanyja kašuli, albomy i kryžy, mastackija karciny.

Častka ekspanataŭ muzieja pryśviečanaja palityčnym represijam u Biełarusi. Raniej ci nie samym ekzatyčnym ź ich była łahiernaja roba Łarysy Hienijuš, ale, na žal, kalekcyja apošnim časam vielmi aktyŭna papaŭniajecca, i ciapier naviedniki mohuć pahladzieć jašče i na robu palitźniavolenaj za ŭdzieł u pratestach 2020 hoda Natalli Chierše, a taksama na inšyja dakumienty i rečy palitźniavolenych — śviedčańnie sumnaj najnoŭšaj historyi našaj krainy.

Fota: «Novy Čas»

7. Art-repliki

Biełaruska-brytanski režysior Uładzimir Ščerbań, natchniŭšysia mastackaj častkaj ekspazicyi, sumavać nie staŭ, zadumaŭ stvaryć cełuju halereju z art-replik tvoraŭ sa zboraŭ «Skarynaŭki», i ŭparta hetym zajmajecca.

Art-replika na hraviuru «Huślar» Barysa Zaborava ŭ vykanańni Uładzimira Ščerbania. Fota: facebook.com/vladimir.shcherban

8. Vydaviectva

Pry sadziejničańni biblijateki było stvorana vydaviectva «Skaryna Press». Letaś vyjšła z druku pieršaja jaho kniha — pierakład Uładzisłava Harbackaha «Biejruckich apaviadańniaŭ» Ahatanhieła Krymskaha — kłasika ŭkrainskaj litaratury. Dyrektar vydaviectva Ihar Ivanoŭ razam ź pierakładčykam pravioŭ z hetaj nahody šmat imprezaŭ u roznych haradach Jeŭropy.

Vydaviectva «Skaryna Press» razam ź biblijatekaj rychtuje vydańnie materyjałaŭ etnahrafičnaj ekśpiedycyi Vacłava Łastoŭskaha 1928 h. i rukapisnaha zbornika Łarysy Hienijuš 1947 h.

Fota: budzma.org

Rehularnyja kanfierencyi i lekcyi, litaraturnyja imprezy i knižny kłub, niadzielnaja škołka i falkłornyja śviaty, praviadzieńnie ekskursij i daśledčyckaja praca, vydavieckaja i biblijatečnaja sprava — budzionnaść siońniašniaj «Skarynaŭki». I kožnaje źjaŭleńnie ŭ presie dyrektara vydaviectva Ihara Ivanova supravadžajecca pryjemnymi siurpryzami i abiacańniami pašyreńnia dziejnaści, jakija jon niaźmienna vykonvaje.

Fota: youtube.com/@francisskarynabelarusianli2019

Nashaniva.com

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj
ananimna i kanfidencyjna?

Клас
32
Панылы сорам
1
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
1
Абуральна
2
0
biblijateka naš skarb/adkazać/
28.10.2023
dyktatar vyniščaje ŭsio biełaruskaje
0
Vierojatnyj /adkazać/
28.10.2023
Kruh zamknułsia, a što heta za dziŭnaja mova, na jakoj vy kamientar napisali?  
0
Chorošo bibliotieka pojdiet na drova/adkazać/
28.10.2023
Bondarieva nie dast sovrať!
Pakazać usie kamientary
Kab pakinuć kamientar, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
Kab skarystacca kalendarom, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
sakavikkrasavikmaj
PNSRČCPTSBND
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930