Знайсці
21.10.2021 / 11:05

Алесь Міхалевіч: Калі вы ў групе рызыкі, але не публічная асоба, праблем нашмат больш. Я б раіў такім людзям звяртацца ў Інтэрпал

Адвакат і колішні кандыдат у прэзідэнты Беларусі Алесь Міхалевіч расказаў Радыё Свабода, што варта рабіць тым беларусам, якія пакінулі краіну, але адчуваюць рызыку, што можа прыйсці запыт на іх экстрадыцыю. Ён таксама патлумачыў, чаму задаволены тым, што беларусы цяпер бачаць неэфектыўнасць і несправядлівасць судовай сістэмы.

Павялічыць

Алесь Міхалевіч — адвакат, які спецыялізуецца на абароне ад міжнароднага пераследу людзей з краін з аўтарытарнымі рэжымамі. У 2010 годзе ён быў кандыдатам на прэзідэнцкіх выбарах у Беларусі, пасля быў затрыманы і пэўны час ён знаходзіўся ў СІЗА КДБ. Пасля вызвалення ён заявіў пра катаванні і пра тое, што пад ціскам падпісаў дамову аб супрацоўніцтве з КДБ. Неўзабаве ён эміграваў у Чэхію, дзе атрымаў палітычнае прыстанішча.

У верасні 2015 года Міхалевіч вярнуўся ў Беларусь. Крымінальную справу супраць Міхалевіча прыпынілі, але не закрылі. Міхалевіч браў удзел у акцыях салідарнасці ў жніўні 2020 года. Нядаўна ён зноў выехаў з Беларусі. «Цяперашні свой ад’езд я разглядаю як службовую камандзіроўку», — кажа ён.

Прапануем вашай увазе тэзісы з інтэрв'ю.

«Раю спыніць альбо рэзка абмежаваць падарожжы»

• Імавернасць, што некага з праціўнікаў рэжыму выдадуць у Беларусь з краіны ЕС, вельмі малая. Але краіны ЕС — прававыя дзяржавы, якія дзейнічаюць у адпаведнасці з працэдурамі. І большасць краін будзе такіх людзей затрымліваць — яны будуць знаходзіцца ў экстрадыцыйным ці следчым ізалятары і чакаць судовага рашэння аб экстрадыцыі.

• Затрыманы ў Венгрыі Валянцін Уласік будзе яшчэ нейкі час у зняволенні — так працуюць працэдуры. Але, безумоўна, сітуацыю з правамі чалавека ў Беларусі прымуць да ўвагі. Я практычна ўпэўнены, што будзе адмоўнае рашэнне аб экстрадыцыі, якім бы ні быў артыкул.

• Нямеччына нават не пачынае экстрадыцыйнай працэдуры праз суд, калі чалавека затрымліваюць на просьбу Беларусі. Адмаўляюць на ўзроўні пракуратуры, бо ў апошніх справах аб экстрадыцыі ў Беларусь, якія разглядаліся судамі федэратыўных земляў, былі адмовы на падставе аргументаў, звязаных з правамі чалавека. 

«Звяртацца ў Інтэрпал з прэвентыўным запытам»

• Калі вы ў групе рызыкі, але не публічная асоба, а чалавек, які недзе ціха дапамагаў, дзейнічаў, дык праблем нашмат больш. Я б раіў такім людзям звяртацца ў Інтэрпал — магчыма, праз нашае бюро — з так званым прэвентыўным запытам. Гэта значыць, калі беларускія ўлады пададуць свой запыт, дык не дадавайце чалавека адразу ў «чырвоны спіс», а дачакайцеся абскарджання і паглядзіце, ці адпавядае гэта правілам Інтэрпала.

• Разуменне беларускай сітуацыі ў розных краінах істотна адрозніваецца. Калі ў Польшчы беларус мае гуманітарную візу альбо дазвол на жыхарства, ніхто не будзе выбіраць для яго меру стрымання ў выглядзе турмы. Яго, хутчэй за ўсё, адпусцяць на час разгляду экстрадыцыйнага запыту. У іншых краінах — у той жа Украіне — большая імавернасць, што суддзя вырашыць, што яму трэба сядзець.

• Тым, хто адчувае рызыку, што можа прыйсці запыт на экстрадыцыю, я раю спыніць альбо рэзка абмежаваць падарожжы. І тым больш не выязджаць за тэрыторыю Шэнгенскай зоны — туды, дзе ёсць пашпартны кантроль. Калі вы грамадскі ці палітычны дзеяч, варта кансультавацца наконт паездак.

«Я пабачыў, што мной зноў цікавяцца»

• Апошні раз я быў у Беларусі зусім нядаўна, у жніўні. Цяперашні свой адʼезд я разглядаю як службовую камандзіроўку. Паглядзім, наколькі яна зацягнецца. У Беларусі магчыма што заўгодна.

• Калі я вяртаўся ў Беларусь у 2015 годзе, для мяне быў вельмі добры маркер — ці выпусцяць з турмы Алеся Бяляцкага і Мікалая Статкевіча. Як толькі іх выпусцілі, я адразу пачаў рыхтавацца да вяртання.

• Цяпер маркерам для адʼезду для мяне былі ператрусы, прыходы ў маю кватэру па месцы рэгістрацыі. Я пабачыў, што мной зноў цікавяцца і могуць затрымаць. А ў Беларусі затрыманне вельмі лёгка ператварыць у крымінальнае абвінавачанне і пакінуць чалавека за кратамі надоўга.

• Незакрытая крымінальная справа з 2010 году мяне не надта хвалявала. Ніхто ўжо дакладна ня ведае, колькі цяпер у Беларусі «палітычных» крымінальных спраў. Паводле апошніх дадзеных, якія я бачыў, іх было недзе 800. І ў кожную заўсёды можна дапісаць яшчэ аднаго чалавека. Таму, нават калі ў цябе няма крымінальнай справы, ты яе можаш атрымаць вельмі хутка.

Каб пакінуць каментар, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ JavaScript пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ, пїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ пїЅ пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ
пїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅпїЅ...
Каб скарыстацца календаром, калі ласка, актывуйце JavaScript у наладах свайго браўзера
2020 2021 2022
ПН АЎ СР ЧЦ ПТ СБ НД
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31